Weekly Bulletin

DÜNYA

ABD’de Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) tutanaklarının küresel piyasaları etkilediği bir haftayı geride bıraktık. ABD Doları Euro ve Yen karşısında değer kazanmaya devam ederken, önümüzdeki dönemde ABD ekonomisinde yaşanacak olumlu seyirin, Haziran ya da Temmuz aylarında faiz artırımını sürpriz olmaktan çıkaracağını düşünmekteyiz.

Japonya’da G7 maliye bakanlarının katılımıyla düzenlenen “gayriresmi” bir toplantıda, Brexit’in (İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılması) mali piyasaları etkileyeceği; sadece para politikasına bağlı uygulamaların sürdürülebilir büyüme sağlamayacağı; uygun yatırımla bir araya gelen yapısal reformların büyümeyi getireceği konusunda görüş ortaya konuldu.

ABD

Image_003ABD’de Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) üyeleri Nisan ayı toplantısında, gelecek verilerin ekonomide iyileşmeye işaret etmesi halinde Haziran ayında faiz artırımı kararı alınması olasılığına dikkat çekerken, piyasaların Haziran ayında bir faiz artırımı olasılığı görmediğini hatırlattılar. Haziran ayında faiz artırımı yönünde bir adım atma taahhütünde bulunulmazken, Image_004seçenekleri net bir şekilde açık tuttular ve piyasa beklentilerinin değiştirilmesi için çalışacaklarını ifade ettiler. “FOMC katılımcılarının çoğu, eğer gelecek veri ekonomik toparlanmanın ikinci çeyrekte güçlendiği beklentileri ile tutarlı olur ve enflasyonun %2 hedefine ilerlediği kararına varılır ise faizlerde hedef bandı Haziran ayında artırmanın uygun olacağını kararlaştırdılar” ifadesine yer verildi. Ekonomik görünüm için küresel ekonomik ve finansal gelişmelerin yarattığı risklerin gerilediği konusunda görüş birliğine varılırken, yurtdışı kaynaklı risklere ilişkin endişeler ve finansal piyasalarda türbülansın faiz artırımı konusunda Fed’in elini yılın ilk aylarında bağladığı tespitinde de bulundular. FED tutanakları sonrası doların diğer para birimlerine karşısında güçlenmeye devam ettiğini gördük.

ABD’de New York Fed İmalat Endeksi Mayıs ayında beklentinin üzerinde 9,56 puandan -9,02 puana geriledi (beklenti: -5,00). Endeksin sıfır seviyesinin üzerinde çıkması, sektörde genişleme, altında çıkması daralma olduğuna işaret etmekte.

Image_005ABD’de Nisan ayında TÜFE %0,4 ile beklentilerin üzerinde artış gösterdi (beklenti %0,3). Çekirdek enflasyon ise %0,2 arttı (beklenti %0,2). Yıllık bazda bakıldığında ise TÜFE %1,1 artarken, çekirdek TÜFE %2,1 artış gösterdi. Piyasa beklentisi TÜFE’de %1,1, çekirdek TÜFE’de ise %2,1 artış olacağı yönündeydi. TÜFE, faiz artırımları konusunda Fed’in elini kuvvetlendirmese de destek verir nitelikte.

Image_006ABD’de sanayi üretimi Nisan ayında %0,7 ile (beklenti %0,3) beklentilerin üzerinde arttı ve Kasım 2014’ten beri en yüksek seviyede gerçekleşti. Yıllık bazda sanayi üretimi %1,1 düşüş gösterdi. Aynı ayda kapasite kullanım oranı 0,5 puan artarak %75,4 olarak gerçekleşti (beklenti %75). Sanayi üretimi rakamları, sınırlı bir toparlanmaya işaret ederken ekonomik büyüme açısından da olumlu değerlendirilebilir.

AVRUPA

Image_010Avrupa Merkez Bankası Mart ayı para politikası toplantı tutanaklarından, bir önceki toplantıdan bu yana, küresel piyasalardaki gelişmelerin, risk iştahını daha da destekleyici bir hale geldiğini; finansman koşullarının geliştiğini; alınan tedbirlerin yılın başında gözlenen finansal dalgalanmalardan gelen olumsuz etkilerin önlenmesine yardımcı olduğunu öğrendik. Yapısal reformların önemine işaret edilerek “yeterli bir kamu altyapısı sağlanması da dahil, verimliliği artıracak ve iş ortamını geliştirecek bu eylemin, yatırımı artırma ve istihdam oluşturma açısından hayati önemi” ifadelerde yer bulmuş.

Image_011AB-28’in ihracatı Mart 2016’da bir önceki yılın aynı ayına göre %7 düşerek 150,7 milyar, ithalatı ise %8 düşerek 143,5 milyar Euro oldu. Dış ticaret dengesi 7,2 milyar Euro fazla verirken geçen yılın aynı döneminde 6,7 milyar Euro fazla vermişti.

Euro Bölgesi TÜFE verisi ise aylık bazda %0,0 yıllık bazda %-0,2 ile beklentilere paralel gerçekleşti. Yıllık enflasyon bir önceki aya göre 8 ülkede artarken, 7 ülkede değişmedi ve 13 ülkede azaldı. Rakamlar enflasyon üzerinde baskının devam ettiğini gösterdi.

JAPONYA-ÇİN

Image_012Çin Merkez Bankası (PBOC), Nisan ayı verilerinin bankaların yeni kredi vermeyi keskin şekilde azalttıklarına işaret etmesine rağmen ihtiyatlı para politikası duruşunu değiştirmediğini bildirdi. PBOC, Nisan ayında yuan cinsinden yeni kredilerin beklentilerin çok altında, 555,6 milyar yuan seviyesinde kalmasını değerlendirdiği açıklamasında, mevsimsel ve teknik faktörler nedeniyle yeni kredilerin düşük kaldığını, son rakamların daha önce yerel yönetim finansman araçları tarafından ihraç edilen tahvillerin yerine ihraç edilen yeni yerel yönetim tahvillerini kapsamadığını da belirtti.. Bu rakamlar beklentileri karşılarken, reel ekonomiye finansal desteğin güçlü olduğuna işaret etti.

Image_013Çin’de büyümenin öncü göstergelerinden olan sanayi üretimi %6,0 ile beklentilerin altında kaldı. Sabit varlık yatırımları da %10,5 ile beklentilerin altında kalırken perakende satışlar hem beklentilerin altında hem de önceki aydan daha düşük gerçekleşerek %10,1 ile hayal kırıklığı yarattı. Büyümedeki yavaşlama piyasalarda tedirginliğe neden olduğunu gördük.

Image_014Japon ekonomisi 2016 yılının ilk çeyreğinde %0,4 (beklenti %0,1), yıllık bazda %1,7 ile (beklenti %0,3) tahminlerin üzerinde büyüdü. 2015’in son çeyreğinde ise GSYH %1,7 azalmıştı. 2015’in son çeyreğinde %0,8 azalan ihracat ise 2016 ilk çeyrekte % 0,6 arttı. Tüketici ve kamu harcamalarının katkısının bu büyümeye destek verdiğini gördük. Yatırım bankası JP Morgan ise Japonya’da beklentilerden çok daha güçlü gelen ilk çeyrek GSYH büyümesinin ardından yaptığı değerlendirmede büyümenin gerçekte göründüğü kadar güçlü olmadığını savundu.

Japonya’nın Mart ayı Sanayi üretim verisi de aylık ve yıllık bazda beklentilerin üstünde sırasıyla %3,8 ve %0,2 açıklandı.

PETROL

Image_018Petrol, Çin’de rafinerilerin kapasitesini arttırması ve ABD’de petrol kuyusu sayısının azalmasıyla haftaya yükselişle başladı. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) petrol piyasalarının uzun süredir beklenen denge seviyesine doğru yol aldığını açıklamasının hemen ardından Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC), Brent petrolüne yapılan spekülatif yatırımların Nisan ayında rekor seviyeye ulaştığını bildirmesi yukarı yönlü harekete katkı yaptı. Goldman Sachs’ın piyasalarda yaklaşık iki yıldır devam eden arz fazlasının artık sona erdiğini açıklaması; ABD’de petrol stoklarının düşmesi; Nijerya’daki üretim sıkıntısı ve Venezuela’nın içinden geçmekte olduğu darboğaz da yukarı yönlü hareketi destekleyen gelişmeler oldu ve haftayı 48,74$/varilden kapattı.

TÜRKİYE

Image_019Merkez Bankası Beklenti Anketi’nde cari ay TÜFE beklentisi 0,65 olurken, yıllık TÜFE beklentisinin bir önceki anket dönemindeki %7,91 seviyesinden %7,80’e düştüğünü gördük. 12 ay sonrasının TÜFE beklentisi %7,81’e yükselirken (önceki %7,78), 24 ay sonrasının TÜFE beklentisi değişmeyerek %7,14’te kaldı. 2016 yılsonu döviz kuru (ABD Doları/TL) beklentisi 3,0790 TL’den bu anket döneminde 3,1087 TL’ye, 12 ay sonrası döviz kuru beklentisi ise 3,1786 TL’den 3,2176 TL’ye yükseldi.

Image_020Şubat ayında işsizlik oranı, bir önceki yıla göre 30 baz puan düşerek %10,9’a geriledi. Bir önceki aya göre ise işsizliğin 20 baz puan düştüğünü gördük. 2015 yılı Şubat ayında %13,2 olan tarım dışı işsizlik ise %12,7’ye gerilerken bir önceki aya göre 30 baz puan düştü. İşsiz sayısının ise geçen yılın aynı dönemine göre 2,000 kişi azalmış olduğunu izledik. Hizmetler sektörü, tarım dışı istihdam verisinin seyrini belirlemeye devam ederken tarım dışı sektörlerdeki istihdam edilen 748.000 kişinin 683.000’inin hizmetler, 140.000’inin inşaat sektöründe olduğunu izlerken sanayi sektöründe 75.000 kişilik istihdam azalışı gördük. Sanayi sektöründe, asgari ücretteki artışın etkilerini görmeye devam etmekle beraber inşaat ve tarım sektörünün vermiş olduğu destek bu bozulmayı sınırlamış durumda.

Image_021Bütçe dengesi, Nisan ayında 5,308 milyar TL fazla verdi. Geçen yılın aynı döneminde 1,374 milyar TL fazla vermişti. 2015 yılı Ocak-Nisan döneminde 4,059 milyar TL açık veren bütçe dengesi bu yıl 5,404 milyar TL fazla vermiş oldu. Faiz dışı denge Nisan ayında bir önceki yıla göre %7,8 artarak 8,041 milyar TL olurken Ocak-Nisan dönemi itibariyle artış %22 ve 24,553 milyar düzeyinde oldu. Bütçe gelirleri ile bütçe giderlerini karşılaştırdığımızda, giderlerin artış hızı %9,9 olurken gelirlerin artış hızı %16,2 olarak gerçekleşti. Vergi dışı gelirlerdeki artış ve faiz giderlerindeki düşük seyir, bütçenin Nisan ayı itibari ile yılsonu hedefleriyle uyumlu seyretmesine destek verdi.

Image_02213 Mayıs itibarıyla yurt dışında yerleşik kişilerin portföyünde bulunan hisse stok miktarı 43,521 milyar dolara (bir önceki 44,114 milyar dolar), DİBS stok miktarı ise 34,690 milyar dolara (bir önceki 34,751 milyar dolar), özel sektör tahvil ve bonoları ise 1,096 milyar dolardan 1,061 milyar dolara indi. Piyasa fiyatı ve kur hareketlerinden arındırılmış olarak hesaplandığında hisse senedi değerinde 174,3 milyon dolar düşüş gerçekleşirken, DİBS değerinde 268,3 milyon dolar artış yaşandı. Özel sektör tahvil ve bonolarında ise 2,6 milyon dolar gerileme gözlendi.

HAFTANIN GÜNDEMİ

Ak Parti’nin yeni Genel Başkan ve Başbakan adayının Binali Yıldırım olması sonrası, hükümeti kurma görevinin kongrenin ardından, Cumhurbaşkanı tarafından en kısa sürede verileceği açıklanmıştı. Yeni kabinenin açıklanması sonrası Salı günü hükümet programının okunması ve iki tam gün sonra Meclis’ten güvenoyu alması durumunda Cuma günü 65. Hükümet kurulmuş olacak. Siyasi belirsizliğin azalmasıyla beraber piyasaların dikkati ekonomi yönetiminin nasıl şekilleneceği üzerinde olacaktır.

Merkez Bankası’nın Salı günü Para Piyasası Kurulu toplantısında faiz konusunda alacağı karar, FED FOMC tutanakları sonrası daha da kritik hale gelmiş bulunmakta. TCMB’nin faiz koridorunun üst bandında yapacağı bir indirim TL’nin dolar karşısında zayıflamasına neden olabilir.

Yurtdışında ise gözler bir yandan ABD Tarım Dışı İstihdam (TDİ) verisine çevrilirken bir yandan da ABD Merkez Bankası Başbakanı Janet Yellen’ın, 6 Haziran’da Philadelphia’da yapılacak World Affairs Council, öncesinde yapacağı konuşma üzerinde olacak. Bu konuşmanın Mayıs ayı TDİ verisinin 3 gün sonra ve FED’in faiz artışı olup olmamasına karar vereceği toplantıdan hemen önce yapılıyor olması dikkatlerin çevrilmesindeki en önemli neden.

VERİ TAKVİMİ

23 Mayıs
Tüketici Güven Endeksi
Euro, Almanya, ABD İmalat Sanayi PMI Endeksi

24 Mayıs
TCMB Para Piyasası Kurulu
Euro, Almanya ZEW Anketi
Almanya GSYH

25 Mayıs
Sektörel Güven Endeksleri
Kapasite Kullanım Oranı
Reel Kesim Güven Endeksi
ABD Hizmet PMI Endeksi

26 Mayıs
ABD İşsizlik Başvuruları

27 Mayıs
Ekonomik Güven Endeksi
Giriş-Çıkış Yapan Turist Sayısı
Japonya TÜFE
ABD GSYH 1Ç.